|
|
 |
|
|
|
| PONARY – GOLGOTA
WILEŃSKA |
|
Ponary
– niegdyś miejscowość pokryta lasami niedaleko Wilna, obecnie
jedna z dzielnic miasta.
Ponary weszły do historii po raz pierwszy jako
miejsce przegranej bitwy powstańców listopadowych pod dowództwem
Antoniego Giełguda z armią rosyjską.
Gdy zbudowano linię kolejową Warszawa – Petersburg (1851 – 1862),
zaczęły tu powstawać domki letniskowe.
|
|
W
lasach ponarskich zamordowano około 100 tys. ludzi, dokładna liczba
zamordowanych nie jest znana. W latach 1941 – 44 tu się znajdował jeden
z największych ośrodków zagłady na Litwie.
|
|
Doły po masowych grobach ofiar "wileńskiego Katynia" - wzbudzające grozę,
strach i przerażenie.
W
1940 r. sowieci zaczęli budować w Ponarach bazę paliw dla samolotów,
zrobiono pięć wykopów, nad te doły podczas okupacji niemieckiej oprawcy
spędzali swe ofiary i rozstrzeliwali, działy się tu makabryczne sceny.
Ludzi przywożono na miejsce zagłady pociągami, ciężarówkami.
Wykonawcami mordów byli żołnierze litewscy współpracujący z Niemcami z
oddziału specjalnego „Ypatingas būrys”, początkowo liczącego
pięćdziesięciu ochotników, potem liczba wzrosła do kilkuset.
Jesienią 1943 r. Niemcy przystąpili do zacierania śladów swej okrutnej
działalności, wysiedlono mieszkańców okolicznych wsi, natomiast 80 –
osobowy oddział przystąpił do palenia zwłok wydobywanych ze zbiorowych
mogił.
|
|
Żydzi
i jeńcy rosyjscy dokonywali spalania zwłok, noc zaś spędzali w tym
ocembrowanym głębokim dole.
W kwietniu 1944 r. niektórym z tych osób, pomimo pościgu, udało się
uciec do Puszczy Rudnickiej, a po wojnie ci ludzie składali zeznania
przed komisją badającą zbrodnię ponarską.
|
|
Pomnik
upamiętniający śmierć 7500 jeńców wojennych, którzy byli wzięci do
niewoli niemieckiej w pierwszych dniach wojny i jako pierwsi zginęli w
Ponarach.
|
|
Staraniem
Stowarzyszeń „Rodzina Ponarska” i „Wspólnota Polska” w 2000 r. w
Ponarach odsłonięto kilkunastometrowy metalowy krzyż z tablicami, na
których są umieszczone nazwiska zamordowanych tu Polaków.
Męczeńską śmiercią zginęło tu 20 tys. Polaków – żołnierze AK, uczniowie
wileńskich gimnazjów, przedstawiciele inteligencji: księża,
profesorowie Uniwersytetu Stefana Batorego.
|
|
Najwięcej
zginęło tu Żydów – około 70 tysięcy, informowano ich, że są wywożeni do
pracy w fabrykach Estonii, więc zabierali ze sobą wszystkie cenne
rzeczy, ale rzeczywistość była bardziej okrutna – czekała na nich
śmierć w lasach ponarskich, a bagaże stawały się łupem ich katów.
|
|
|
|
|
|
|
